5G vs 4G: Điểm khác biệt nằm ở đâu? Ứng dụng 5G trong doanh nghiệp

Công nghệ thế hệ thứ năm (5G) là tiêu chuẩn mới nhất trong truyền thông không dây. Đây là công nghệ kế thừa 4G vốn được sử dụng phổ biến cho dịch vụ di động và Internet. So với các thế hệ trước, 5G tối ưu về tốc độ, dung lượng và khả năng kết nối. Cuộc tranh luận giữa 5G và 4G ngày càng nóng dạo gần đây. Khi các nghi vấn về tác động thực tế của chúng đối với người dùng cá nhân và doanh nghiệp. Cùng Hoàng Hải Tech JSC phân tích sự khác biệt cốt lõi giữa 4G và 5G. Đồng thời chỉ ra những thách thức khi chuyển đổi và ứng dụng 5G trong doanh nghiệp nhé!

5G là gì? Làm cách nào để ứng dụng 5G trong doanh nghiệp?

Công nghệ viễn thông thế hệ thứ năm, hay còn gọi là 5G, là tiêu chuẩn truyền thông không dây mới nhất, Việc triển khai ứng dụng 5G trong doanh nghiệp vẫn đang được tiến hành, nhưng tốc độ phát triển chậm hơn so với kỳ vọng ban đầu của ngành. Mức độ sẵn sàng và hiệu suất của 5G khác nhau tùy thuộc vào từng khu vực cũng như từng nhà cung cấp dịch vụ. Chính vì vậy, cuộc tranh luận giữa 5G và 4G ngày càng được quan tâm, đặt ra câu hỏi về tác động thực tế đối với người dùng cá nhân lẫn doanh nghiệp. Nội dung dưới đây sẽ đi sâu vào những điểm khác biệt cơ bản giữa 4G và 5G, đồng thời chỉ ra những thách thức khi chuyển đổi.

5G so với 4G: Khác biệt ở đâu?

Một mạng di động điển hình bao gồm ba thành phần: mạng lõi, nơi xử lý và kết nối các cuộc gọi cùng dịch vụ đến đúng người dùng; mạng truy nhập vô tuyến, kết nối thiết bị thông qua sóng radio phát từ các ăng-ten lắp trên cột, tháp hoặc mái nhà; và mạng truyền tải, đóng vai trò kết nối giữa mạng lõi và mạng truy nhập vô tuyến.

Sự ra đời của 4G, phát triển từ nền tảng 3G, đã cho phép truyền phát video và gọi thoại với chất lượng cao nhờ mật độ trạm phát sóng lớn hơn cùng băng thông rộng hơn. Tuy nhiên, cùng với sự bùng nổ của các ứng dụng tiêu tốn băng thông, 4G đã chạm đến giới hạn kỹ thuật trong việc xử lý dữ liệu, khiến nó không còn đáp ứng tốt nhu cầu ngày càng tăng. Chuẩn LTE (Long Term Evolution) được phát triển như một chuẩn băng rộng không dây của 4G nhằm hỗ trợ nhiều loại lưu lượng khác nhau, đồng thời đặt nền tảng cho sự cải tiến của 5G.

Là thế hệ tiếp nối, 5G khai thác dải tần số vô tuyến cao hơn để đạt được tốc độ nhanh hơn, độ trễ thấp hơn và giảm tình trạng nghẽn mạng. Những triển khai đầu tiên bắt đầu xuất hiện từ cuối những năm 2010, nhưng hạ tầng ứng dụng 5G trong doanh nghiệp vẫn đang được xây dựng và hoàn thiện.

Phổ sóng mmWave

Điểm khác biệt then chốt giữa 5G và 4G nằm ở tần số sử dụng. Trong khi 4G chủ yếu hoạt động ở dải tần thấp, 5G tận dụng một phổ tần rộng hơn, bao gồm cả sóng milimet (mmWave). Sóng milimet cho phép nhiều thiết bị kết nối trong cùng một khu vực, nhưng tín hiệu của nó yếu hơn và không truyền xa được. Do đó, các nhà mạng cần triển khai thêm những trạm gốc nhỏ (small-cell base stations) để đảm bảo vùng phủ sóng.

Việc tăng mật độ trạm phát giúp 5G đạt công suất kết nối vượt trội, đặc biệt hữu ích tại các đô thị đông đúc. Nếu như 4G có thể hỗ trợ khoảng 4.000 thiết bị trên một km² thì 5G có thể xử lý tới một triệu thiết bị. Ngoài ra, công nghệ Massive MIMO (Multiple Input Multiple Output) cho phép phát nhiều chùm sóng định hướng theo sát người dùng, từ đó cải thiện vùng phủ sóng và chất lượng kết nối.

Trên nền hạ tầng 4G hiện có, 5G còn được triển khai cùng công nghệ 5G New Radio (5G NR), vốn được thiết kế để dần thay thế LTE. Nhờ đó, các thiết bị được hưởng lợi từ khả năng tiết kiệm năng lượng tốt hơn và kết nối ổn định hơn.

Độ trễ thấp

Sự khác biệt nổi bật nhất giữa 4G và 5G chính là độ trễ. Trong khi độ trễ trung bình của 4G thường trên 30 mili giây, 5G có thể giảm xuống dưới 5 mili giây. Bên cạnh đó, tốc độ cũng là một yếu tố quan trọng: nếu 4G chỉ đạt tối đa khoảng 1 Gbps thì 5G hướng đến mục tiêu lên tới 10 Gbps.

Sự gia tăng dữ liệu từ việc truyền phát video chất lượng cao và các dịch vụ kết nối liên tục khiến độ trễ trở thành yếu tố then chốt trong việc duy trì trải nghiệm người dùng. Với độ trễ cực thấp, người dùng sẽ có kết nối ổn định hơn và phản hồi từ website hoặc ứng dụng gần như tức thì. Điều này giúp trò chơi trực tuyến và hội nghị truyền hình hoạt động mượt mà hơn, đồng thời mở ra nhiều ứng dụng mới cho các thiết bị thông minh và công nghiệp số hóa.

Trong lĩnh vực công nghiệp, tốc độ cao và độ trễ thấp đặc biệt quan trọng đối với thiết bị IoT và việc điều khiển từ xa các loại máy móc hạng nặng. Hệ thống tiên tiến cũng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho ứng dụng 5G trong doanh nghiệp, xây dựng thành phố thông minh, quản lý hạ tầng đô thị và các ngành công nghiệp cần xử lý dữ liệu quy mô lớn.

Những công nghệ cốt lõi để ứng dụng 5G trong doanh nghiệp

5G được trang bị nhiều công nghệ mới để tối ưu hiệu năng. Kỹ thuật ghép kênh phân chia theo tần số trực giao (OFDM) giúp chia tín hiệu vô tuyến thành nhiều kênh riêng biệt nhằm tránh nhiễu. Công nghệ chia lát mạng (network slicing) cho phép tách hạ tầng vật lý thành nhiều mạng ảo độc lập để khai thác tối đa tài nguyên. Ngoài ra, 5G còn hỗ trợ điện toán biên (edge computing), đưa khả năng xử lý đến gần thiết bị hơn, nhờ đó giảm tải cho mạng lõi và rút ngắn thời gian phản hồi.

Với sức mạnh xử lý vượt trội, 5G không chỉ đóng vai trò vận hành mạng mà còn có thể hoạt động như một trung tâm dữ liệu phân tán, sử dụng tài nguyên tập trung hoặc xử lý ngay tại biên mạng. Nhờ vậy, mạng 5G đủ khả năng gánh vác những tác vụ nặng như bộ lọc thực tế tăng cường (AR) trong trò chơi, giúp nâng cao hiệu năng và tiết kiệm pin cho các thiết bị như kính AR nhẹ.

Ứng dụng 5G trong doanh nghiệp như thế nào?

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp đã và đang ứng dụng 5G trong doanh nghiệp để nâng cao hoạt động sản xuất, từ việc cải thiện giao tiếp nội bộ cho đến triển khai các thiết bị IoT. Nhờ đó, 5G mở ra tiềm năng tăng hiệu suất và năng suất làm việc. Các ngành như y tế, sản xuất và logistics đang tìm kiếm những cách thức mới để khai thác khả năng của mạng 5G.

5G có thể được ứng dụng cho những tình huống mà theo các chuyên gia, 4G hoặc Wi-Fi khó đáp ứng hiệu quả. Điển hình là tự động hóa trong nhà máy, giám sát video quy mô lớn, các ứng dụng cảm ứng xúc giác như phẫu thuật từ xa, xây dựng thành phố thông minh hay vận hành phương tiện tự lái.

Bosch

Tập đoàn sản xuất của Đức Bosch đã hợp tác cùng Nokia để phát triển công nghệ định vị chính xác dựa trên 5G, triển khai tại một nhà máy ở Đức. Giải pháp này cho phép theo dõi thiết bị di động và máy móc cầm tay trong môi trường không có tín hiệu vệ tinh định vị toàn cầu, chẳng hạn như nhà xưởng, kho hàng hay hầm mỏ. Mạng 5G riêng biệt giúp xác định vị trí chính xác của các phương tiện dẫn đường tự động (AGV), robot di động hay bảng điều khiển, từ đó giám sát chuyển động của chúng theo thời gian thực trong toàn nhà máy.

Boliden

Công ty khai thác mỏ Thụy Điển Boliden đã triển khai giàn khoan tự động kết nối 5G tại mỏ đồng Aitik. Các giàn khoan này có khả năng di chuyển theo quỹ đạo được lập trình sẵn và thực hiện các tác vụ lặp lại một cách tự động. Chúng được gắn camera để người vận hành có thể điều khiển từ xa trong trường hợp cần thao tác ngoài kịch bản có sẵn. Nhờ đó, thời gian hoạt động tăng từ 5.000 lên 7.000 giờ mỗi năm, giúp công ty giảm số lượng thiết bị nhưng vẫn duy trì sản lượng nổ mìn. Công nghệ này cũng cho phép tiếp tục làm việc ngay sau các vụ nổ tạo khí độc, vốn đòi hỏi thời gian dài để khuếch tán trước khi con người có thể quay lại khu vực.

Ngoài ra, nó loại bỏ nhu cầu tăng thêm nhân lực, trạm dịch vụ và phương tiện vận chuyển trong môi trường nguy hiểm.Chỉ riêng tại mỏ Aitik, Boliden đã tiết kiệm được khoảng 2,5 triệu euro mỗi năm

Ford

Nhà máy Ford tại Valencia (Tây Ban Nha) đã thử nghiệm phương tiện dẫn đường tự động (AGV) có khả năng nhận diện cử chỉ của con người, quản lý đội xe và ứng dụng thực tế ảo (VR) với sự hỗ trợ từ Ericsson. Dự án này sử dụng điện toán biên (edge computing), lưu trữ dữ liệu gần nơi phát sinh thay vì tại trung tâm dữ liệu tập trung, giúp tăng thông lượng xử lý cho hình ảnh và video, đồng thời hỗ trợ hiệu quả hơn cho các tác vụ trí tuệ nhân tạo.

Kỳ vọng và thực tế của ứng dụng 5G trong doanh nghiệp

Mặc dù ứng dụng 5G trong doanh nghiệp mang nhiều hứa hẹn, nhưng việc triển khai hạ tầng và ứng dụng trên toàn cầu vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Tính đến nay, có hơn 145.000 điểm triển khai 5G tại 233 nhà mạng trên thế giới. Tuy nhiên, nhiều khu vực gặp rào cản về quy định, chi phí hạ tầng và khó khăn trong việc giải phóng các dải tần đủ rộng để 5G hoạt động hiệu quả.

Đại dịch Covid-19 đã trì hoãn một số phiên đấu giá giấy phép tần số. Ở Anh, việc thay thế thiết bị của một nhà cung cấp Trung Quốc vì lý do an ninh quốc gia cũng khiến quá trình triển khai bị chậm lại. Tại Mỹ, AT&T và Verizon buộc phải tạm dừng triển khai gần sân bay sau khi Cục Hàng không Liên bang (FAA) cảnh báo nguy cơ nhiễu sóng.

Dù vậy, khi các dự án bị trì hoãn do dịch bệnh bắt đầu được khởi động lại và nhu cầu tăng cao nhờ quá trình số hóa tăng tốc trong giai đoạn đại dịch, mức độ phổ cập của 5G đang dần cải thiện.

Kết luận

Trong bối cảnh hạ tầng 5G tiếp tục được triển khai rộng rãi, việc ứng dụng đại trà chỉ còn là vấn đề thời gian. Tuy nhiên, để đạt đến độ phủ sóng toàn cầu tương tự 3G hay 4G, 5G vẫn cần thêm thời gian. Tính phổ biến của công nghệ này phụ thuộc vào khả năng vượt qua những thách thức liên quan đến hạ tầng, quy định và tiến bộ công nghệ. Một khi được áp dụng rộng rãi, ứng dụng 5G trong doanh nghiệp hứa hẹn mang đến một thế giới kết nối thông minh và hiệu quả hơn, với tốc độ vượt trội và độ trễ cực thấp, mở ra kỷ nguyên mới cho hàng loạt thiết bị và ứng dụng Internet.

Hoàng Hải Tech JSC – Chuyên phân phối thiết bị CNTT chính hãng

Hoàng Hải Tech phấn đấu trở thành công ty hàng đầu về lĩnh vực CNTT tại Việt Nam. Với mục tiêu thể hiện tầm vóc trí tuệ và niềm tự hào Việt. Xuyên suốt 16 năm hoạt động, chúng tôi luôn nghiên cứu những giải pháp mới giúp khách hàng tiếp cận những công nghệ hàng đầu. Đáp ứng mọi yêu cầu khắt khe của khách hàng. Đội ngũ nhân viên nhiệt tình, chuyên môn vững vàng và tinh thần luôn cầu tiến, học hỏi.

Địa chỉ: 536/43C Đường Âu Cơ, Phường 10, Quận Tân Bình, TP HCM.
Zalo: 0936 270 536 – Facebook: Hoàng Hải Tech JSC
Gmail: [email protected]